Alchajmerova bolest - da li postoji veza sa COVID-19?

Da li COVID-19 može da dovede do Alchajmerove bolesti?

  • 14/10/2021
  • 0
alchajmerova-bolest-covid-19

Alchajmerova bolest najčešći je oblik demencije čiji sindrom je progresivno opadanje kognitivnih funkcija. Najnovija istraživanja pokazala su da postoji genetska veza između ove bolesti i težih oblika COVID-19.

Šta je Alchajmerova bolest?

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (SZO) preko 55 miliona ljudi širom sveta ima neki oblik demencije, a svake godine otkrije se još oko 10 miliona novih slučajeva. Od tog ukupnog broja 60-70% ima Alchajmerovu bolest.

alchajmerova bolest
alchajmerova bolest najčešće se javlja kod osoba starijih od 65 godina (foto:Pixabay)

Većina obolelih je starija od 65 godina. Simptomi se razvijaju polako, ali se vremenom pogoršavaju do te mere da ometaju normalno svakodnevno funkcionisanje.

Alchajmerova bolest ima rani, srednjni i kasni stadijum i u zavisnosti od stadijuma javljaju se sledeći simptomi:

Za rani stadijum su:

  • Gubitak pamćenja
  • Gubitak pojma o vremenu
  • Nesnalaženje na poznatim mestima

Za srednji stadijum:

  • Zaboravljati skorije događaje i imena ljudi
  • Biti povremeno konfuzan kod kuće
  • Narastanje komplikacija pri komunikaciji
  • Potrebna pomoć pri obavljanju lične higijene
  • Izražajne promene ponašanja, čuđenje i ponavljanje pitanja

Za kasniji stadijum:

  • Potpuno nesnalaženje u vremenu i prostoru
  • Teškoće u prepoznavanju najbližih
  • Narastajuća potreba za pomoći pri obavljanju lične higijene
  • Teškoće pri šetanju
  • Izražajne promene ponašanja koje se pretvaraju u agresiju

Kako se Alchajmerova bolest dijagnostikuje?

Kod dijagnostikovanja Alchajmerove bolesti standardan put je prikupljanje informacija o simptomima, kao i svedočanstva najbližih. Zatim se urade labaratorijska testiranja kako bi se isključili drugi potencijalni uzroci.

Ipak, poslednjih godina napravljen je veliki korak u genetičkim istraživanjima oko otkrivanja različitih gena koji su faktor rizika Alchajmerove bolesti.

Studije su otkrile da ti geni menjaju način na koji nervne ćelije i vlakna na rast amiloida, proteina koji pospešuje pojavu Alchajmerove bolesti.

Kako je COVID-19 postao globalni, ne samo zdravstveni, problem broj 1 tako je raslo interesovanje za uticaj ovog virusa na ostale konvencionalne bolesti. Između ostalog i na Alchajmerovu bolest.

Kako su povezani COVID-19 i Alchajmerova bolest?

Prethodna genetička istraživanja bila su osnova za najnovije istraživanje Nasije Magusali sa UCL (University College London) o genu kojim su povezani Alchajmerova bolest i COVID-19. Istraživanje je sprovedeno na 2.547 DNK uzoraka, od čega 1.313 od ljudi koji imaju Alchajmerovu bolest i 1.234 od onih koji je nemaju.

U istraživanju se došlo do zaključka da visok nivo gena OAS1 koji se nalazi kod osoba obolelih od COVID-19 sa težom kliničkom slikom, povećava rizik obolevanja od Alchajmerove bolesti za 11 do 22%.

Potencijalne implikacije

Na osnovu ovog istraživanja može se lako doći do zaključka da se kod obolelih od COVID-19 sa težom kliničkom slikom javlja veći rizik za oboljevanje od Alchajmerove bolesti. Ali kao što tvrde i sami autori istraživanja, ne može se sa sigurnošću reći da li efekti rizičnog gena, u ovom slučaju OAS1, mogu izazvati dugoročne neurološke poremećaje.

Takođe treba istaći da prisustvo gena OAS1 nije nužno loša stvar za organizam, posebno onaj oboleo od COVID-19. Jer oni pacijenti sa niskim nivoom OAS1 podložniji su fenomenu „citokinske oluje“ koji se javlja usled snažne reakcije imunološkog sistema. Imunološki sistem u susretu sa nepoznatim virusom reaguje preteranim umnožavanjem ćelija imunološkog sistema koje luče citokine, a koji pak aktiviraju nove ćelije ovog sistema. Takva preterana reakcija smatra se jednim od glavnih uzročnika zatajenja organa, a ishod  može da bude i najfatalniji mogući.

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *