Regeneracija srčanog mišića nakon infarkta je moguća: Istraživanja razotkrila glavnog „krivca“

  • 12/12/2023
  • 0
Regeneracija srčanog mišića, nakon infarkta, ipak je moguća, a za to su odgovorne specifične ćelijske strukture poznate i kao "energetske stanice ćelije". (Foto ilustracija: Envato)
Regeneracija srčanog mišića, nakon infarkta, ipak je moguća, a za to su odgovorne specifične ćelijske strukture poznate i kao "energetske stanice ćelije" (foto: Ilustracija/Envato)

Regeneracija srčanog mišića, nakon infarkta, ipak je moguća, a za to su odgovorne specifične ćelijske strukture poznate i kao „energetske stanice ćelije“.

Zamislite male prirodne baterije koje omogućavaju srcu da kuca 100.000 puta dnevno i pumpa 440 litara krvi kroz ljudsko telo. Međutim, kada ove ćelije srčanog mišića, poznate kao kardiomiociti, prestanu da funkcionišu i umru, posledice mogu biti katastrofalne. Šteta koja nastane na srcu obično je trajna, ostavljajući srce nesposobnim da vrši svoju glavnu funkciju.

Regeneracija srčanog mišića – glavna tema studije

Ovo je tema nove studije na kojoj su radila dva doktora iz USF Health, a njeni rezultati objavljeni su u publikaciji Circulation, glavnom časopisu Američkog udruženja za srce.

„Kada dođe do srčanog udara, dolazi do velikog gubitka kardiomiocita koji se ne mogu obnoviti,“ kaže Dr Di-Ži Vang, direktor Centra za regenerativnu medicinu u USF Health Heart Institute i Morsani College of Medicine.

„Glavno pitanje je kako naterati srce da se samo regeneriše“, naglašava on.

Regeneracija srčanog mišića i njeno proučavanje bile su tema istraživačke laboratorije dr Vanga, koja se nedavno preselila na USF sa Harvardske medicinske škole, na kojoj je bio profesor i radio kao lekar u Bostonskoj dečijoj bolnici.

Dr Vang, profesor interne medicine i molekularne farmakologije i fiziologije na Morsani College of Medicine, viši je autor studije „Regeneracija srčanog mišića i proliferacija kardiomiocita kao posledica smanjene translacije mitohondrijalnog proteina

Studija ukazuje na način na koji se te aktivnosti odvijaju i koliko su mitohondrije, koje se nalaze u ćelijama kardiomiocita, od vitalnog značaja kada je u pitanju regeneracija srčanog mišića, pa čak i za sprečavanje budućih srčanih udara ili koronarnih bolesti.

“Ključni aspekat ove studije je regeneracija srčanog mišića”, objašnjava Dr Džon Mejbli, jedan od  njenih autora.

„Ako želite da vam srce funkcioniše i u vašim 90-im, ovo bi vam moglo biti interesantno, kao i svima koji pate od srčanih bolesti ili su imali srčani udar,“ dodaje on.

Ko je „glavni i odgovorni“ za oporavak srca?

Kardiomiociti su osnovni elementi srčanog tkiva i ključni su za normalno funkcionisanje srca.

Zbog neprestanih kontrakcija, srce zahteva veliku količinu energije koju proizvode mitohondrije, minijaturne subćelijske strukture koje se često nazivaju i „energetske stanice ćelije“.

S obzirom na to da je sinteza mitohondrijskih proteina ključna za njihovu strukturu, kao i za normalno funkcionisanje srca, autori su se fokusirali na to kako promene u ravnoteži mitohondrijskih proteina utiču na zdravlje srca.

„Srčani mišić vrši kontrakcije od ranog razvoja do smrti, tako da mu je potrebna ogromna količina energije za rad. To je ono što mitohondrije pružaju; to je kao benzin koji vam je potreban za pokretanje vašeg automobila“, ističe Dr Mejbli.

Značaj mitohondrija za pravilno funkcionisanje srca je veoma poznat, a skorašnja istraživanja povezala su promene u mitohondrijskom metabolizmu sa određenim tipovima srčanih bolesti.

Regeneracija srčanog mišića i uloga jednog bitnog proteina

Ova studija se nadovezuje na ranija istraživanja iste grupe naučnika, koja su otkrila da nedostatak proteina MRPS5 (Mitochondrial ribosomal protein of the small subunit)  tokom razvoja srca dovodi do srčanih mana i smrti embriona.

Naknadni gubitak ovog gena dovodi do uvećanja srca i njegovog zastoja.

Otkriveno je da su srčane abnormalnosti rezultat neravnoteže u komunikaciji između mitohondrija i ćelijskog jedra.

Autori su analizirali uticaj smanjenja, a ne potpunog gubitka, MRPS5 proteina na rast kardiomiocita.

Značajno oštećenje srca, često uzrokovano teškim srčanim udarom, može dovesti do srčanog zastoja zbog nemogućnosti normalnih kontrakcija srca.

To je posledica nemogućnosti odraslog tkiva miokarda, mišićnog sloja srca, da se regeneriše nakon povrede.

Istraživači su otkrili da se, zbog umanjene aktivnosti mitohondrija, može desiti regeneracija srčanog mišića nakon povrede, što otvara nove mogućnosti u lečenju srčanih oboljenja.

Šta nas čeka u budućnosti?

Dr. Wang izražava nadu da bi mogla da se ostvari saradnja sa farmaceutskom industrijom kako bi se poboljšala zaštita i regeneracija srčanog mišića nakon oštećenja.

Trenutno lečenje srčanog udara je ograničeno, a ova nova metoda bi mogla pomoći u obnavljanju srčanih ćelija.  

Između ostalog, razmatra se i mogućnost korišćenja genske terapije čije bi posledice mogle da budu regeneracija srčanog mišića i oporavak samog srca .

Na samom kraju, ovo istraživanje bi moglo da dovede i do novog načina lečenja srčanih bolesti, koji bi omogućio starijim srcima da nastave sa radom.

Autor: Mitar Petrović

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *